Üyelik Girişi
Ne Aramıştınız?
Her güne bir dua

Site Haritası

kalıtım

KALITIM BİLİMİ (GENETİK)

  Bir canlının ana,baba veya daha büyük ana babalarından birine benzemesine; yani ana baba karakterlerinin yavrularına aktarılmasına KALITIM  (  Genetik ) denir. 

 

MENDEL’İN KALITIMA KAZANDIRDIĞI BİLGİLER

  Avusturyalı Gregor Mendel matematik ve biyoloji  öğrenimi gördü. Bezelyeler üzerinde çalışmalar yaptı.Bu deneyler sonucu KALITIM BİLİMİ ortaya çıktı. Mendelin yaptığı çalışmaların sonuçları bugün bile geçerlidir.

  Mendel’in kalıtım ile ilgili çalışmalarında bezelyeleri kullanmasının sebebi;

  • Bezelyeler kısa sürede çok fazla oğul döl verirler. 1   yılda 4 kez
  • Döllenme kontrolü çok kolaydır.  (Dış döllenmeye  kapalıdır)
  • Çeşitlerinin çok olması
  • Yetiştirilmesi kolaydır.

 

  Canlılarda çeşitliliğe neden olan her bir özelliğe karakter denir. Sadece canlının yaşamını etkileyen karakterlere kalıtsal olmayan karakterler denir. Vücut ağırlığı, organ eksikliği, konuşma şekli, saç uzunluğu kalıtsal olmayan karakterlerdi. Nesilden nesile aktarılanlara da kalıtsal karakter denir. Kan grupları, göz rengi, saç rengi, protein yapısı kalıtsal olan karakterlerdir.

  Kromozomlarımızda bulunan kalıtsal özelliklerimizi taşıyan yapılara  gen denir. Genler harflerle gösterilir. Bir karakterin oluşması için anne ve babadan gelen 2 gen kullanılır.

 

1 karakter ( gen) = Anne geni + Baba geni

 

  Karakterlerin ortaya çıkmasında çok etkili olan genlere baskın (dominant) gen denir. Dominant genler bulunduğu canlıda taşıdığı karakteri oluşturur. Büyük harflerle gösterilir. (A, B, C, D gibi.) Siyah saç geni, koyu ten geni, siyah göz geni, uzun boy geni, A grubu geni gibi.

  Karakterlerin ortaya çıkmasında etkili olmayan genlere çekinik (resesif) gen denir. Çekinik genler baskın genler olmadığında taşıdığı karakterleri oluştururlar. Küçük harflerle gösterilir. (a, b, c, d gibi.) Sarı saç geni, açık ten geni, yeşil göz geni, kısa boy geni,
O grubu geni gibi.

  Bir karakterin oluşmasında kullanılan genler birbirinin aynısı olursa karakterlere homozigot (saf) karakter denir. (AA, BB, cc, dd …) Bir karakterin oluşmasında kullanılan genler birbirinden farklı olursa karakterlere heterozigot (melez) karakterler denir.

  Canlı karakterlerin oluşmasında kullanılan genlerin her türlü özelliğine genotip denir. Karakterin baskın ya da çekinik olması, saf ya da melez olması gibi. Canlıdaki karakterlerin dış görünüşüne de fenotip denir. Kan grubunun A, B olması, gözün siyah, yeşil olması gibi.

  Karakterlerin yapı ve özelliklerini araştıran, karakterlerin nesilden nesile aktarılma kurallarını inceleyen bilime genetik denir. Genetikle ilgili ilk çalışmaları Gregor Mendel

 yapmıştır. Bezelyelerle yapılan ilk kalıtımsal çaprazlamalarla mendel yasaları oluşmuştur

 

    Örnek : Saf siyah saçlı bir erkekle, sarı saçlı bir dişiden oluşabilecek bireylerin özellikleri nelerdir? (Siyah saçlılık sarı saçlılığa baskındır.)

 

 Siyah saç geni ® A            saf siyah saçlı erkek    x    sarı saçlı dişi

 Sarı saç geni ® a                             AA              x             aa

 

                      Genotip:                 Aa        Aa       Aa          Aa    %100 heterozigot

                      Fenotip:    %100 siyah saçlı            


Yorumlar - Yorum Yaz
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi3
Bugün Toplam144
Toplam Ziyaret2097690
Her güne bir hadis

Hava Durumu
Anlık
Yarın
12° 0°